TP HCMChị Hoài, 43 tuổi, bị suy thận giai đoạn cuối sau đó được ghép thận sống khỏe mạnh, 8 năm sau chị gái là Hương, 52 tuổi, cũng phát hiện suy thận độ 3b.
Hôm 18/4, chị em Hoài và Hương cùng tái khám tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM. Kết quả ghi nhận chức năng thận của hai người được kiểm soát tốt, bác sĩ điều chỉnh đơn thuốc và hẹn tái khám sau 5 tuần. Trước đó, anh trai của họ cũng bị tổn thương thận cấp trên nền bệnh thận mạn, được điều trị đã phục hồi chức năng thận.
Theo BS.CKII Tạ Phương Dung, Phó giám đốc Trung tâm Tiết niệu – Thận học – Nam khoa, Trưởng khoa Nội thận – Lọc máu, suy thận không phải là bệnh di truyền. Tuy nhiên, nhiều thành viên gia đình cùng mắc bệnh có thể liên quan đến các yếu tố nguy cơ trong môi trường sống như thói quen ăn mặn, dư đạm, lối sống ít vận động hoặc một số bệnh nền như tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh lý cầu thận…
Như hai chị em Hoài – Hương đều có tiền sử tăng huyết áp. Bệnh của chị Hoài khởi phát sớm âm thầm, tổn thương thận tiến triển nhanh và chưa kịp biểu hiện rõ bằng tăng huyết áp. Năm 2016, chị được chẩn đoán suy thận mạn giai đoạn 3, sau đó tiến triển giai đoạn cuối, phải chạy thận nhân tạo định kỳ. Nhờ được ghép thận thành công, ba năm sau chị Hoài dừng lọc máu, dần hồi phục thể trạng và có thể mang thai theo nguyện vọng.
Với chị Hương, bệnh tăng huyết áp diễn tiến chậm hơn, biểu hiện kéo dài nhiều năm, kèm viêm tiết niệu tái phát thường xuyên, làm tăng tổn thương thận theo thời gian. 8 năm sau khi em gái mắc bệnh, chị được chẩn đoán suy thận mạn giai đoạn 3b, mức lọc cầu thận (eGFR) khoảng 50 mL/phút/1,73m² – tức mất gần một nửa chức năng thận.
Theo bác sĩ Dung, hướng điều trị ở hai trường hợp được cá thể hóa theo từng giai đoạn bệnh nhưng cùng dựa trên nguyên tắc kiểm soát yếu tố nguy cơ và bảo tồn chức năng thận. Để bảo vệ thận ghép, chị Hoài phải dùng thuốc ức chế miễn dịch suốt đời, nếu mang thai có nguy cơ sảy thai, sinh non hoặc thai dị tật. Bác sĩ Dung kê phác đồ thuốc đặc biệt giúp chị sinh con khỏe mạnh, song cần theo dõi gắt gao đề phòng các tác dụng phụ.
Còn chị Hương được kê đơn thuốc và tư vấn chế độ ăn uống phù hợp. Bác sĩ Dung cho hay ở giai đoạn suy thận 3-4, nếu kiểm soát tốt huyết áp, phòng ngừa nhiễm trùng, dinh dưỡng hợp lý và tái khám đều đặn, chức năng thận của chị có thể ổn định nhiều năm, làm chậm nguy cơ chạy thận.
Những năm chị Hoài chạy thận, chị Hương thay em gái sắp xếp chuyện nhà cửa, đưa đón mỗi lần lọc máu. Từ ngày chị gái mắc bệnh, chị Hoài lại chia sẻ kinh nghiệm ăn uống đúng cách để bảo vệ thận, nhắc nhở chị uống thuốc đúng giờ mỗi ngày. Có lần chị Hương tự mua thuốc trị viêm họng về uống khiến chức năng thận suy giảm đột ngột, người mệt mỏi, suy kiệt. Chị Hoài phải đưa chị gái vào bệnh viện cấp cứu trong đêm. Sau hai ngày điều trị, chức năng thận của chị Hương mới trở lại mức cũ.
Hiện, sức khỏe hai chị em ổn định, tuân thủ chung một thực đơn ít muối, kiểm soát đạm, uống đủ nước và không tự ý dùng thuốc hay thực phẩm chức năng không rõ nguồn gốc. Họ cùng nhau tái khám mỗi tháng để bác sĩ Dung kiểm tra chức năng thận, điều chỉnh đơn thuốc phù hợp.
Chị Hương tái khám tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM. Ảnh: Đình Lâm
Suy thận mạn là hậu quả cuối cùng của quá trình tổn thương kéo dài tại thận, trong đó phổ biến nhất là tăng huyết áp, đái tháo đường, viêm cầu thận mạn hoặc tình trạng lạm dụng thuốc giảm đau, kháng viêm không kiểm soát. Những yếu tố này nếu tồn tại âm thầm và kéo dài trong nhiều năm có thể dẫn đến xơ hóa cầu thận, giảm dần mức lọc cầu thận mà người bệnh không biết.
Bác sĩ Dung cho biết khi một thành viên trong gia đình được chẩn đoán bệnh thận mạn, đó có thể là dấu hiệu cảnh báo những người cùng sống trong môi trường có chung yếu tố nguy cơ. Gia đình người bệnh nên xét nghiệm giải trình tự gene để xác định các đột biến gene gây bệnh thận phổ biến. Nếu mang gene bệnh, bác sĩ tư vấn kế hoạch tầm soát và bảo vệ thận từ sớm cho các thành viên còn lại.
Đình Lâm
*Tên người bệnh đã được thay đổi
Nguồn: https://vnexpress.net/chi-em-ruot-cung-suy-than-5064578.html